Początkowo pisano nazwę wsi Obrazów. Długosz wspomina o Obrzaszowie, czyli Obrzazowie od nazwiska Obrzaz. Wyraz obraz - jak to wyrodzi Stanisław Rospond w "Słowniku etymologicznym miast i gmin PRL"- łączy się też z czasownikiem rzezać, rzazać, tj. jako przedmiot obrzeznany, czyli obramiony przez obrzeznanie. Od XIII w. nazwy dzierżawcze na -ów stawały się dominujące: porównaj z 1256 r. zapis dla tej miejscowości Obrazow.

Istnieje też legendowa, czy raczej ludowa interpretacja pochodzenia nazwy Obrazów. Ponoć ongiś mieszkał w tej okolicy człowiek, który trudnił się malowaniem obrazów oraz ich sprzedawaniem. W dawnych czasach takiego człowieka nazywano "obraźnik". Rzeczywiście, dawne malarstwo ludowe o treści religijnej roznosili po wioskach tzw. obraźnicy, ale było to znacznie później.

Według Długosza Obrazów stanowił uposażenie kościoła św. Ducha w Sandomierzu. Wspomnieć tu należy, że w 1292 r. kasztelan krakowski Żegota sprowadził z Krakowa do Sandomierza Zakon Kanoników Regularnych św. Ducha de Saxia reguły św. Augustyna i ufundował dla niego w pobliżu murów miejskich (dzisiaj jest to stary szpital przy Bramie Opatowskiej) szpital, klasztor i kościół, dając na jego utrzymanie kilka wsi leżących w pobliżu Sandomierza, m.in. z dzisiejszej gminy Obrazów. Do szpitala więc należały z Obrazowa 4 łany kmiecie i jedna osada karczemna. Druga połowa była własnością Mikołaja Broniewskiego herbu Tarnawa, mającego dwóch kmieci i karczmę, Jana Gremby herbu Jasionu mającego jedną karczmę i zagrodnika

Piotra Krupy. Na tych trzech częściach były trzy folwarki. Te wszystkie łany, karczmy, folwarki zdawały dziesięcinę miejscowemu plebanowi.

"Na początku XV w. przełożony szpitala i klasztoru św. Ducha w Sandomierzu Mikołaj nabył znaczną ilość gruntów w Obrazowie, m.in. od Jakussyusza z Obrazowa w 1407r., od Marcina w 1420, tudzież od innych właścicieli, tak, iż od tego czasu prawie połowa Obrazowa pozostawała w posiadaniu rzeczonego konwentu."

Jak wyglądało wtedy życie ludzi w Obrazowie, trudno dzisiaj opisać. Zapewne było podobne do egzystencji mieszkańców innych miejscowości o tego typu stosunkach własnościowych. Jedyne zapiski z tamtych lat dotyczą spraw kościelnych. W 1623 r. właścicielem tej wioski był Hermolaus Ligęza de Bobrek, kasztelan zawichojski. W 1725 r. zaś Obrazów należał - podobnie jak sąsiednia Żurawica - do rodziny Sapiehów; jeszcze w 20 lat później dokumenty wymieniają jako dziedziców Obrazowa Jerzego Sapiehę oraz jego siostrę Franciszkę Izabellę Flamingową, Koniuszynę Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Historia pisana wraca do Obrazowa dopiero na początku XIX w. Dowiadujemy się z niej, że na przedpolach Sandomierza, 16 czerwca 1809 r., właśnie w Obrazowie i okolicy stały wojska austriackie szykujące się do uderzenia na Sandomierz, którego bronił z wojskiem polskim generał Michał Sokolnicki. Pułk Weidenfelda, mający 2 tysiące żołnierzy, stał między Łojowicami a Mulicami. 3.tysięczny korpus generała Mohra zajmował stanowisko między Obrazowem a Lenarczycami. Oddziały te, w nocy z 15 na 16 czerwca, zaczęły posuwać się w stronę zachodniej części miasta i atakować polskie pozycje. Mimo bohaterskiej obrony, Polacy po ciężkich walkach 16 czerwca poddali się i po pertraktacjach (17 czerwca) dnia następnego, tj.18 podpisali kapitulację. Kapitulacja ta "na najbardziej szczytnych warunkach" została podpisana w nocy z 18 na 19 czerwca właśnie w Obrazowie, gdzie zapewne kwaterował sztab austriacki. Ze strony polskiej akt kapitulacyjny podpisał Dziewanowski, a z austriackiej - major Neuman. Rano, polski garnizon, z bronią i rozwiniętymi sztandarami wyruszył z Sandomierza szlakiem na Zawichost.

To jednak jeszcze nie koniec epoki napoleońskiej w Obrazowie. Kiedy Austriacy zmuszeni zostali do opuszczenie Sandomierszczyzny i tereny te dostały się pod zwierzchnictwo Napoleona, 15 sierpnia 1809 r., w kościele parafialnym odbyła się uroczystość wiernopoddaństwa cesarzowi. Miejscowy pleban ks.Tomasz Drozdowski złożył w obecności niemal całej parafii przysięgę wierności Napoleonowi - oczywiście cesarza osobiście nie było w Obrazowie. A oto fragmenty tego historycznego dokumentu:

"...Ja Tomasz Drozdowski, przysięgam Panu Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu iż gdy z Miłosierdzia Bożego i z pod jarzma austriackiego Rządu przez potężną armię Napoleona Wielkiego oswobodzi jesteśmy tak też przysięgam Najaśniejszemu Napoleonowi wierność i posłuszeństwo nieograniczone przyrzekam posłuszeństwo władzy krajowej..." Wykonawszy ja sam jako Rządca Kościoła tę przysięgę, czytałem dla ludu rotę, następującą przysięgi podczas której każdy w kościele przytomny, podniósłszy do góry dwa palce prawej ręki głośno wymawiał słowa; ja N.N.podpisany...

Podpisali : X Jan Zatorski kanonik Obrazowski, Franciszek Chomentowski - dzierżawca Święcicy, Stanisław Szreniawa Trzebieński dziedzic Bilczy i posesor Kocka, Kazimierz Marcinkowski - posesor Żórawic, Seweryn Jagniński, dzierżawca wsi Głazowa, Łukasz Lączkowski - dzierżawca Łojowic.

Statystyczny obraz Obrazowa II poł. XIX w. przedstawia nam "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego..." z 1888 r. Wtedy to była tu wieś i folwark majorat, folwark szpitalny. Obrazów w owym czasie miał: kościół, dom schronienie dla starców i kalek, urząd gminy, szkołę początkową, 33 domy, 202 mieszkańców, 221 mórg ziemi dworskiej, 221 mórg ziemi włościańskiej, 323 morgowy folwark należący do szpitala św.Ducha w Sandomierzu. Przy okazji dowiadujemy się, że w tym czasie parafia obrazowska skupiała 2700 ludzi (w 1988r. 3000 ludzi z 780 rodzin). Przed stu laty w skład gminy Obrazów wchodziły następujące miejscowości: Bilcza, Dębiany, Dębiany Szlacheckie, Głazów, Jugoszów, Kleczanów, Komorna, Lenarczyce, Lisów, Łupicha, Maryanki, Obrazów, Piekary majorat, Piekary-kustodia, Piekarywikaryuszów, Rożki, Świątniki, Święcica, Węgrce Panieńskie, Wieprzki, Wincentów, Zagrody, Zdanów i Żurawica.

W II poł. X1X w. dziedzicem Obrazowa był zmarły w 1901 r. w wieku 80 lat Józef Wawro. W rękach tej rodziny ziemia dworska była do końca II wojny światowej. Już wcześniej jednak ziemię obrazowską pustoszyły działania wojenne. Nad ranem 2 listopada 1914r. rozegrała się w okolicach Obrazowa wielka i niezwykle krwawa bitwa między stojącymi tu wojskami austriackimi a rosyjskimi, atakującymi od strony Dacharzowa. W wyniku tej bitwy Austriacy wycofali się za Wisłę. Wrócili tu w następnym roku po przesunięciu się frontu na wschód. Poległych jesienią 1914r. żołnierzy przeniesiono z polowych mogił na założony na peryferiach Rożek cmentarz wojskowy. Wtedy to z Czech do Obrazowa przyjechała wdowa po poległym w tych bojach oficerze Leopoldzie Hoflu i sprawiła mężowi pomnik nagrobny. Gościny użyczył jej wtedy dziedzic Obrazowa Józef Wawro. Przypadkowa znajomość zamieniła się w trwały związek małżeński - Wawro bowiem był również wdowcem. Czeszę -tak ją już zawsze nazywali mieszkańcu wsi - miejscowi szybko zaakceptowali. Kiedy już się zadomowiła w Obrazowie dała się poznać jako dobry i uczynny człowiek: pomagała ludziom, utrzymywała dzieciniec. Po śmierci drugiego męża pozostała w Obrazowie. Wyjechała dopiero pod koniec II wojny światowej.

We wrześniu 1939r. Niemcy w Obrazowie pojawili się dość wcześnie.8 IX kompania Wojska Polskiego, która przed wysadzeniem mostu na Wiśle nic zdążyła przekroczyć rzeki i przedostać się na prawy brzeg, stoczyła walkę z niemieckim oddziałem i odrzuciła go pod Obrazów.

Okupacja przebiegała na ziemi obrazowskiej podobnie jak w innych regionach kraju. Uciążliwe były przede wszystkim kontygenty. Młodych ludzi przymusowo wywożono na roboty do Rzeszy. Niektórzy z nich (np. dziewczyny z Jugoszowa) niemal całą okupację spędzili niewolniczo pracując dla Niemiec. Młodzi mężczyźni brali udział w konspiracji - należeli przede wszystkim do Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej. Od jesieni 1942r. Inspektorat sandomierski Armii Krajowej zorganizował w Obrazowie podchorążówkę tzw. obrazowską. Kształciła ona oficerów dla potrzeb AK. Akowcy przeprowadzili w tym regionie kilka akcji i potyczek zbrojnych.27 czerwca 1941 r. placówka AK Obrazów dowodzona przez Polna "Groma" rozbiła posterunek policji granatowej w Obrazowie. Sporą aktywnością wyróżniali się też żołnierze Batalionów Chłopskich. W Obrazowie organizowano Ludową Służbę Bezpieczeństwa. Komendantem gminnym był Józef Osuch ps. Rydz. Gmina Obrazów wchodziła w skład Rejonu I7 Obwodu

Sandomierskiego BCh. Duże znaczenie w ruchu konspiracyjnym miał w tej gminie Ludowy Związek Kobiet. Od września 1943 r., również na terenie Obrazowszczyzny, działał 15.osobowy Oddział Specjalny Batalionów Chłopskich Wacława Tutaka "Brzozy", wcielony w kwietniu 1944r. do "Lotnej".

Obrazów i okolice włączone zostały w lecie 1944 r. do Akcji "Burza", która zakładała m.in. opanowanie przez AK ważnych miejsc przed wkroczeniem na polskie tereny Armii Czerwonej.W okolicach Sandomierza miał być zmobilizowany 2 pułk piechoty AK. Podobwód Sandomierz przeprowadził koncentrację 2~ lipca 1944r. w majątku Żurawica. Na koncentrację przybyło 120 żołnierzy z Sandomierza. Na punkt zborny nie dotarł jednak pluton z Obrazowa. Miejscowym akowcom trudno było się zebrać - we wsi stacjonował silny oddział własowców, który bacznie kontrolował każdy ruch młodych ludzi. Niestety, zgrupowanie to, przez błędy w dowodzeniu, zostało wkrótce rozbite w tragicznym boju pod Pielaszowem (zginęło kilkudziesięciu akowców) i nie dotarło na koncentrację 2pp w okolicach Klimontowa.

Najtragiczniejszy czas w swoich dziejach przeżyła ziemia obrazowska po zajęciu przez Armię Czerwoną tzw. przyczółka Baranowsko-sandomierskiego. Przez kilka miesięcy II poł. 1944r. (do ruszenia w styczniu 1945r. wielkiej ofensywy) gmina wchodziła w obręb strefy frontowej - wzdłuż doliny Opatówki. Zniszczonych zostało doszczętnie wiele gospodarstw. Zginęło kilkudziesięciu mieszkańców tej okolicy - a ślady tamtej wojny rolnicy odnajdują w ziemi do dzisiaj.

Po wojnie mieszkańcy ziemi obrazowskiej przystąpili do żmudnej pracy musieli najpierw odbudować zniszczone zagrody, a później stopniowo podnosić poziom swojej egzystencji. Przez pół wieku doprowadzili ten skrawek Polski do kwitnącego stanu. Ujmując rzecz metaforycznie i dosłownie symbolem plastycznym tej ziemi, jej znakiem, może być kwitnąca gałąź jabłoni. Właśnie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zaszło w tej okolicy najwięcej zmian - rozległe połacie pól zamieniły się w owocowe gaje, a tym samym powstał nowy typ krajobrazu, jakiego ziemia ta nigdy przedtem nie nosiła. Łagodne wzgórza pokryły się symetrycznymi szachownicami sadów, które nie tylko przyniosły - nie spotykany tu wcześniej w chłopskiej zagrodzie - dobrobyt, ale również przydały temu terenowi nowych walorów estetycznych - cóż bowiem może być piękniejszego od białej i różowej piany pokrywającej w okresie kwitnienia śliwy, morele, brzoskwinie, czereśnie, wiśnie, grusze i jabłonie, królujące w obrazowskich ogrodach. Równie bajecznie przedstawia się jesienią czerwień dojrzewających, dorodnych owoców kontrastująca z zielenią liści. Tak bardzo udane estetycznie kompozycje może stworzyć natura i pracowitość człowieka.

 � Szczegóły...